Misschien moet ik u wel feliciteren. We zijn er allemaal nog. De wereld draait nog haar rondjes om de zon, ondanks dat ons op 22 november iets vreselijks is overkomen. Erger dan een atoomoorlog, erger dan een beurscrash, erger dan een virusinvasie waarbij corona slechts ‘n voorbijgaand kuchje blijkt. Het allesverzengende kwaad heet ‘Wilders’. Zo bezien een passende naam, maar dat terzijde.

In mijn column van 30 september had ik het over bestaanszekerheid. De koning krijgt komend jaar ruim een halve ton extra salaris en daar werd door politici in de Tweede Kamer op ingehaakt tijdens de algemene beschouwingen. Ik noteerde toen dat Wilders deze beschouwingen opende en vatte z’n bijdrage samen als “… als je zijn scherpste anti-multiculturele kantjes eraf vijlt, voel ik met toch wel een beetje die kant opgeduwd, zeker wanneer je ‘bestaanszekerheid’ een andere betekenis geeft”. Was dit een voorgevoel, profetische eigenschappen misschien? Nee! Dit hangt al jaren in de lucht.

En ook nee, ik heb geen PVV gestemd, het werd in mijn geval – tegen de stroom in – de tot 5 zetels uitgedunde SP.

Maar die keuze is verklaarbaar. Op diverse punten liggen SP en PVV dicht bij elkaar. Toch een tikje conservatief, accenten op zorg, woningen, inkomen, terughoudend op militaire uitgaven en ook wat minder Europa. Aardig praktijkvoorbeeld is dat NL binnen de EU verplicht wordt om artikelen, vooral voedingsmiddelen in de supermarkt, hier in eigen land duurder in te kopen. Elders in EU-landen zijn goedkopere inkoopmogelijkheden, maar daar kan Nederland terecht. Veel producten zijn daardoor onnodig duurder; dat kan oplopen tot 10, 20, soms 30%. Bij een ‘beetje bouwwerk, brug of wat dan ook’ worden we verplicht om de realisatie Europees aan te besteden (in te kopen). Misschien niet eerlijk? Qua kunst & cultuur kom je er bij de SP beter vanaf. Ik heb meerdere keren de Stemwijzer ingevuld, soms met wat varianten in antwoorden, maar steevast kwamen SP, PVV en VVD er als voorkeuren uit; met ‘n kleine voorsprong op NSC.

De paniek, ophef, verontwaardiging – naar mijn indruk soms ‘gespeeld’, en bijna salonfähig – die nu alles beheerst, zal echt wel gaan meevallen. Wanneer je zoals ik uit de hoek van ‘n gerenommeerd reclame- en marketingbureau komt en je hebt geleerd dat communicatie ‘over the top’ behoort te zijn en daarnaast een geloofwaardige belofte moet inhouden, is de wijze van naar buiten treden van Wilders ‘logisch’. Op dit moment is verzekeraar Promovendum een leuk voorbeeld van zo’n aanpak met hun slogan “dus, wil je te veel betalen of minder?”. Suggestief, beloftevol maar pakkend. Vroeger werd er in wasmiddelenreclames flink aangezet met claims als ’witter dan wit’ en ook nu is ‘wast een berg, kost ‘n beetje’ van Witte Reus een voorbeeld van ‘over the top’ reclame waarbij – ook visueel – wordt gedaan of je met één wasbeurt heel Woerden kunt opfrissen.

Eerst maar eens even afwachten. De eerste verkenner is al ‘afgevoerd’, vóórdat er zelfs maar een fout á la ‘Omtzigt, functie elders’ gemaakt kon worden. Beter maar niet te snel oordelen. Van alle VVD’ers die de afgelopen twintig jaar aan affaires gekoppeld werden, kun je ‘n leuk kwartetspel samenstellen. Ook het CDA weet op dat punt van wanten en zelfs de PvdA is niet brandschoon. Dus ook de nieuwe verkenner ‘ome Roon’ ligt onder ‘n vergrootglas. Omtzigt heeft z’n voorkeur voor twee informateurs ingebracht, én dat de grondwet wordt nageleefd. Laten alle betrokkenen eerst maar eens hun werk doen. Trouwens, Dilan Yesilgoz is er, zover ik weet nooit op aangesproken dat haar route naar de VVD via lidmaatschappen van SP, PvdA en Groen Links voerde. Je kunt je afvragen hoe stevig zo iemand in haar schoenen staat; daar tegenover staat dat zo’n brede oriëntatie extra waardevolle ervaring met zich meebrengt. Nog even geduld, alstublieft.

Al met al denk ik dat de gemiddelde PVV-kiezer liever gaat voor hete soep dan voor gazpacho, koude vissoep. In Woerden weten ze uitstekend met hete soep om te gaan getuige de ‘koeiemart’ traditie, snert!

Nico Ramaer